Święto światła w mroku grudniowego poranka.

Dziennik Miejski A Maximis Ad Minima ® Krzysztof Kisiel.

W Szwecji 13 grudnia to dzień św. Łucji z Syrakuz (miasto we Włoszech we wschodniej Sycylii) popularnie nazywany także ,,Świętem światła”.

Św. Łucja to starożytna święta kościoła rzymskokatolickiego i kościoła prawosławnego, która w obronie swojej chrześcijańskiej wiary i ślubów czystości pozbawiła się oczu.

Na przestrzeni wieków kult św. Łucji połączył wiarę chrześcijańską z elementami pogańskich obrzędów i wierzeń.

W czasach starożytnych, jeszcze przed triumfem chrześcijaństwa, światło pełniło ważną rolę w kulcie Mitry (mitraizm) i w skupionym na wiecznym ogniu kulcie Westy.

Dziennik Miejski A Maximis Ad Minima ® Krzysztof Kisiel.

Dzień 13 grudnia – uważany za najkrótszy dzień w ciągu roku – miał być najbardziej podatny na wpływy sił ciemności (złych duchów, czarów, uroków itd.). Z tego powodu tak ważne było kierowanie myśli ku światłu.

Jeżeli uświadomimy sobie, ile trudu w minionych wiekach kosztowało ludzi zapewnienie dostatecznego oświetlenia i ciepła w domach, lepiej zrozumiemy pradawną fascynację  motywem kojącego, ciepłego światła w mroku długiej i zimnej nocy.

Światło kojarzy się z dobrem, ciepłem, pozytywną energią, siłą i chęcią do życia.

W Szwecji dzień wspomnienia św. Łucji i święto światła były nierozerwalnie związane z tradycją rodzinnego poranka (Luciamorgon). W tym uroczystym dniu najstarsze córki, ubrane na biało i w wiankach z zapalonymi świecami, budziły i witały rodziców oraz resztę rodziny piosenką ,,Sankta Lucia” (słowa: Arvid Rosen 1895-1973 do ludowej melodii pochodzącej z Neapolu).

Piosenka „Sankta Lucia” w języku szwedzkim

https://www.youtube.com/watch?v=vl6o4mG25Ec

https://www.youtube.com/watch?v=i2-Q_ObdE-4

W rozświetlonych kuchniach pachniało kawą i grzanym winem (glögg). Na stołach piętrzyły się przygotowane zawczasu tradycyjne ciastka z rodzynkami i szafranem (lussekatter).

Lussekatter
Dziennik Miejski A Maximis Ad Minima ® Krzysztof Kisiel.

Przepis na tradycyjne lussekatter można znaleźć np. na stronie MojeWypieki.com

http://www.mojewypieki.com/post/lussekatter

Trzeba pamiętać, że aż do końca pierwszych dziesięcioleci XX wieku warunki życia w wielu rejonach Szwecji nie były łatwe. Ekonomiczna stabilność, socjalne bezpieczeństwo, model zasobnego państwa opiekuńczego – to była jeszcze odległa przyszłość.

Szczególnie trudne było życie mieszkańców wsi. Skaliste, trudne w uprawie gleby, uboga dieta, niskie dochody i ograniczone możliwości zarobkowe …

Gdy sobie to uświadomimy, z pewnością lepiej zrozumiemy, jak dużą radość w szwedzkich domach sprawiało tradycyjne, rodzinne śniadanie o poranku 13 grudnia.

I ile wzruszenia i ciepłych uczuć budził widok orszaków dzieci, które przemierzały ulice niosąc światło świec i melodię tradycyjnych pieśni.

 

09-12-2017

ktk